Ilısu Barajı’nın ardından taşınan Zeynel Bey Türbesi, yeni Hasankeyf ve kültür parkı: Diyarbakır’dan Hasankeyf ve Batman’a gitmeden önce bilmeniz gerekenler.
Bu yazıda
Hasankeyf adı, bir zamanlar Dicle kıyısındaki kayalıklara oyulmuş mağaralar, ortaçağ köprüsünün ayakları ve yamaçtaki kaleyle anılırdı. Bugün manzara farklı. Ilısu Barajı’nın su tutmasıyla eski yerleşimin büyük kısmı baraj gölünün altında kaldı; bazı anıtlar ise yeni kurulan Hasankeyf’e taşındı. Diyarbakır’dan Hasankeyf’e gitmeyi düşünüyorsanız neyle karşılaşacağınızı önceden bilmek, beklentinizi doğru kurmanızı sağlar. Bu yazıda yeni Hasankeyf’i, taşınan yapıları, Batman’la birleştirilmiş bir gezi planını ve Diyarbakır’dan ulaşım seçeneklerini anlatıyoruz.
Kısa cevap: Hasankeyf, Diyarbakır’a karayoluyla yaklaşık 130 km, Batman ise yaklaşık 110 km uzaklıkta. Diyarbakır’dan Hasankeyf’e yolculuk genellikle 2 saat civarında sürer. Eski Hasankeyf Ilısu Barajı göl alanında kaldığı için bugün ziyaretin merkezi, Zeynel Bey Türbesi gibi taşınan anıtların bulunduğu kültür parkı ve yeni Hasankeyf yerleşimi. Batman ile Hasankeyf’i aynı günde birleştirmek mümkün ve yaygın bir plan.
Hasankeyf’e ne oldu?
Hasankeyf, Dicle Nehri kıyısında binlerce yıllık yerleşim geçmişine sahip bir kasabaydı. Kayalara oyulmuş konutlar, Artuklu döneminden kalma köprü kalıntıları, camiler ve türbeler bölgenin en tanınmış kültür miraslarından biriydi. Dicle üzerinde kurulan Ilısu Barajı, Türkiye’nin büyük enerji ve sulama projelerinden biri olarak planlandı ve barajın su tutmaya başlamasıyla eski Hasankeyf’in alçak kesimleri göl alanında kaldı.
Su altında kalacak alan nedeniyle kasaba halkı, nehrin karşı yakasında kurulan yeni Hasankeyf yerleşimine taşındı. Proje kapsamında bazı tarihî yapılar da parçalara ayrılmadan ya da bloklar hâlinde yeni alana nakledildi. Bu süreç hem kamuoyunda hem kültür mirası çevrelerinde uzun süre tartışıldı. Bugün Hasankeyf’e gelen bir gezgin, eski kasabanın yerine bu yeni düzenle karşılaşıyor.
Zeynel Bey Türbesi nasıl taşındı?
Taşınan yapıların en bilineni Zeynel Bey Türbesi. Akkoyunlu dönemine ait, silindir gövdeli ve çini süslemeli bu türbe, Hasankeyf’in simgelerinden biriydi. Türbe, özel bir taşıma düzeneğiyle bütün hâlinde yerinden alınıp yeni kurulan kültür parkı alanına götürüldü. Bu taşıma, Türkiye’de tarihî bir yapının tek parça hâlinde nakledildiği dikkat çekici örneklerden biri olarak geniş yer buldu. Türbe bugün kültür parkında, yeni yerinde görülebiliyor.
Zeynel Bey Türbesi’nin ardından başka yapılar da benzer yöntemlerle ya da bloklar hâlinde taşındı. Hamam, cami ve kapı gibi yapıların bazı bölümleri bugün aynı alanda bir arada sergileniyor.
Kültür parkında neler görülür?
Hasankeyf Kültür Parkı, taşınan yapıların bir araya getirildiği açık hava alanı. Burada türbe, cami ve diğer yapılar özgün bağlamlarından koparılmış olsa da yakından görülebiliyor; taş işçiliği, çini ayrıntıları ve yazıtlar dikkatle incelenebiliyor. Parkın çevresinde bilgilendirme panoları bulunuyor. Gezinin ne kadar süreceği ilginize bağlı; kısa bir tur için bir iki saat yeterli olabilir.
Kültür parkının yanı sıra yeni Hasankeyf’in çarşısı ve baraj gölüne bakan kıyı alanı da gezilebilir. Eski kalenin su üstünde kalan yüksek kesimleri uzaktan görülebiliyor; kale alanına giriş ve ziyaret koşulları zaman içinde değişebildiği için yerinde ya da önceden güncel bilgi almak gerekiyor.
Baraj gölü manzarası nasıl?
Ilısu Barajı göl alanı, Hasankeyf çevresinde geniş bir su yüzeyi oluşturuyor. Bir zamanlar nehrin aktığı vadi bugün durgun bir göle dönüştü. Kimi ziyaretçiler için bu manzara hüzünlü, kimileri için yeni bir deneyim. Fotoğraf çekmek isterseniz sabahın erken ya da akşamüstünün geç saatleri ışık açısından en güzel zaman.
Batman’da ne yapılır?
Batman, Diyarbakır’ın doğusunda, bölgenin petrol ve sanayi şehri olarak bilinir. Gezi açısından Batman’ın en önemli rolü Hasankeyf’e yakınlığı: Batman şehir merkezinden Hasankeyf’e kısa bir araç yolculuğuyla ulaşılıyor. Batman’ın kendi havalimanı da var; bazı gezginler Batman Havalimanı’ndan uçup Diyarbakır’dan dönmeyi ya da tam tersini tercih ediyor.
Batman’a giderken Silvan yönünden gidilirse Diyarbakır’ın Silvan ilçesindeki Malabadi Köprüsü’ne uğramak mümkün. Batman Çayı üzerindeki bu tarihî taş köprü, tek büyük kemeriyle bölgenin en etkileyici köprülerinden biri. Bu güzergâhı seçerseniz yolculuk biraz uzar ama durak buna değer.
Diyarbakır’dan Hasankeyf’e nasıl gidilir?
Diyarbakır’dan Hasankeyf’e ulaşım için iki temel seçenek var. Birincisi toplu taşıma: Diyarbakır Otogarı’ndan Batman’a otobüs ve minibüs seferleri bulunuyor, Batman’dan da Hasankeyf’e minibüs geçiyor. Bu yol aktarma gerektiriyor ve sefer saatleri değişebildiği için günübirlik bir gezide zaman kaybettirebiliyor.
İkinci seçenek özel araç. Diyarbakır’dan sabah çıkıp doğrudan Hasankeyf’e gitmek, kültür parkını gezmek, dönüşte Batman’a ya da Malabadi Köprüsü’ne uğramak ve akşam Diyarbakır’a dönmek tek günde rahatça yapılabiliyor. Araç ve şoför gün boyu sizinle kaldığı için hangi durakta ne kadar kalacağınızı siz belirliyorsunuz. Batman Havalimanı’na bırakılmak da aynı planın içine eklenebiliyor.
| Güzergâh | Yaklaşık mesafe | Yaklaşık süre |
|---|---|---|
| Diyarbakır – Batman | 110 km | 1,5 saat |
| Diyarbakır – Hasankeyf | 130 km | 2 saat |
| Diyarbakır – Silvan (Malabadi Köprüsü yönü) | 86 km | 1–1,5 saat |
Süreler trafik, yol çalışmaları ve molalara göre değişebilir.
Örnek bir günübirlik plan
- Sabah: Diyarbakır’dan erken çıkış, yaklaşık 2 saatlik yolculuk.
- Öğleden önce: Hasankeyf Kültür Parkı, Zeynel Bey Türbesi ve taşınan yapılar.
- Öğle: Yeni Hasankeyf’te öğle yemeği, baraj gölüne bakan kıyıda kısa yürüyüş.
- Öğleden sonra: Batman’a geçiş; isteğe bağlı olarak Malabadi Köprüsü durağı.
- Akşam: Diyarbakır’a dönüş ya da Batman Havalimanı’na bırakılma.
Gezi öncesi bilinmesi gerekenler
- Yaz aylarında bölge çok sıcak olur; gölgelik alan kısıtlı, şapka ve su bulundurun.
- Kültür parkı ve kale alanının ziyaret koşulları değişebilir; gitmeden önce güncel bilgi alın.
- Eski Hasankeyf’in fotoğraflarında gördüğünüz manzarayı bugün bulamayacağınızı bilerek gidin; bu, beklentiyi doğru kurmak için önemli.
- Kalabalık bir aile ya da grupla gidiyorsanız Mercedes Vito (3–7 kişi) ya da Sprinter (8–13 kişi) gibi bir araç seçin.
Diyarbakır’dan Hasankeyf’e giderken ulaşım ipuçları
Diyarbakır’dan Hasankeyf’e günübirlik bir gezide en önemli konu zamanlama. Yolculuk gidiş ve dönüşte toplam dört saate yaklaştığı için Diyarbakır’dan sabah erken çıkmak, kültür parkını öğle sıcağından önce gezmenizi sağlar. Batman Havalimanı’ndan uçacaksanız uçuş saatinizi rezervasyonda belirtin; transfer planı buna göre kurulur ve Hasankeyf’te ne kadar kalabileceğiniz netleşir. Yanınızda yaşlı yakınlarınız ya da küçük çocuklar varsa yol üzerinde mola noktalarını önceden konuşun. Diyarbakır’a dönüşte Malabadi Köprüsü’ne uğramak isterseniz bunu da baştan söyleyin, çünkü güzergâh ona göre seçilir. Kış aylarında gün kısa olduğu için dönüş saatini erkene çekmek iyi olur.
Hasankeyf’i başka gezilerle birleştirmek
Diyarbakır’da birkaç gün kalıyorsanız Hasankeyf gezisini Mardin ve Midyat’la birleştiren iki günlük bir plan da kurulabilir. Midyat, Hasankeyf’e Mardin’den daha yakın; bu nedenle bir gün Mardin, ertesi gün Midyat ve Hasankeyf gibi bir sıralama mantıklı olur. Mardin günü için hazırladığımız Diyarbakır’dan Mardin’e günübirlik gezi yazısına da göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diyarbakır Hasankeyf arası kaç km?
Karayoluyla yaklaşık 130 km. Yolculuk genellikle 2 saat civarında sürer.
Eski Hasankeyf tamamen su altında mı?
Eski yerleşimin alçak kesimleri Ilısu Barajı göl alanında kaldı. Kalenin yüksek kısımları su üstünde ve uzaktan görülebiliyor; ziyaret koşulları değişebiliyor.
Zeynel Bey Türbesi nerede?
Türbe bütün hâlinde taşınarak yeni Hasankeyf’teki kültür parkına götürüldü ve bugün orada görülebiliyor.
Hasankeyf ve Batman aynı günde gezilir mi?
Evet. Diyarbakır’dan sabah çıkıp Hasankeyf’i gezdikten sonra Batman’a geçmek ve akşam dönmek tek güne sığan yaygın bir plan.
Diyarbakır’dan bu bölgeye gitmek için Diyarbakır Hasankeyf transfer ve Diyarbakır Batman transfer rotalarına, gün boyu sürecek bir gezi için Diyarbakır tur transferi sayfasına bakabilirsiniz.